Ημέρα καταπολέμησης έμφυλης βίας

32

Ατομικό μυστικό και παλιό όσο και οι πατριαρχικές μας κοινωνίες, η βία κατά των γυναικών αναγνωρίστηκε «ως κοινωνικό πρόβλημα» τις τελευταίες δεκαετίες χάρη στους αγώνες των φεμινιστριών στην Αμερική. Ο εορτασμός της ημέρας καθιερώθηκε το 1960 με αφορμή τον σφαγιασμό τριών γυναικών αδελφών στον Άγιο Δομίνικο, που είχαν οργανώσει μια αντιστασιακή ομάδα ενάντια στον δικτάτορα και όργανο των ΗΠΑ στην χώρα. 

Οι αγώνες των γυναικών στα Mac Donald’s έκαναν το ζήτημα ορατό με απεργίες που οδήγησαν σε τεράστια πτώση των πωλήσεων της γνωστής αλυσίδας, ώσπου τα αιτήματα έγιναν αποδεκτά.  Το ίδιο συνέβη και με αντίστοιχους αγώνες γυναικών έτσι ώστε οι μεγάλοι διεθνείς οργανισμοί, όπως ο ΟΗΕ, η Ε.Ε., το Συμβούλιο της Ευρώπης, κ.ά. καθόρισαν ότι τα αίτια της συνδέονται άμεσα με την ανισότητα που υπάρχει μεταξύ γυναικών και ανδρών. Εντόπισαν μάλιστα ότι οι οικονομικές δομές στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική σφαίρα της ζωής είναι γεγονός που ευνοεί την βία κατά των γυναικών με τρόπο που να γίνεται αποδεκτή. Η συντήρηση του φαινομένου με στερεότυπα και προκαταλήψεις, πολλές φορές υπό την απειλή βίας, υποβαθμίζουν το ρόλο της γυναίκας από την παιδική ηλικία και επηρεάζουν τις ενέργειές τους σε όλη την διάρκεια της ζωής τους.

Η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σύμφωνα με τις Διεθνείς Συμβάσεις,  εμποδίζει σοβαρά την ικανότητα τους να απολαμβάνουν τα δικαιώματα και τις ελευθερίες τους σε ισότιμη βάση με τους άνδρες. 

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA):

Ø  μία στις τρεις γυναίκες έχει βιώσει σωματική ή/και σεξουαλική βία από την ηλικία των δεκαπέντε ετών

Ø  το 75% των γυναικών έχουν δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση στον επαγγελματικό τους βίο

Ø  το ετήσιο κόστος από την έμφυλη βία στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υπολογιστεί ότι ξεπερνάει το αστρονομικό ποσό των 225 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ακραία μορφή έμφυλης βίας αποτελεί η γυναικοκτονία. Το βασικό κίνητρο μιας γυναικοκτονίας είναι το φύλο του θύματος, αλλά συχνά και η άρνηση συμμόρφωσής του στα πατριαρχικά προτάγματα, άρνηση που επιτάσσει την τιμωρία του με τον πιο ακραίο τρόπο, άρρηκτα δεμένη με σεξιστικά κίνητρα. 

Παρά  την έξαρση των γυναικοκτονιών στη χώρα μας, την έλλειψη δημοσίων δομών, των Γραφείων Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας στα Αστυνομικά Τμήματα και την στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό, το νομικό μας σύστημα, όπως έδειξε η πρόσφατη συζήτηση στη βουλή για την αλλαγή του Ποινικού Κώδικα δεν έκανε αποδεκτό το αίτημα της αντιπολίτευσης να  ενταχθεί ο όρος «γυναικοκτονία» στον Ποινικό μας Κώδικα.

Η έμφυλη βία εξακολουθεί να αναπαράγεται σε κάθε χώρα και πολιτισμό, προκαλώντας θανάτους και βαριές σωματικές και ψυχικές απώλειες στις ζωές τους, των οικογενειών τους και της κοινωνίας γενικότερα ενώ εξακολουθεί και παραμένει σοβαρό κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα, με σημαντικό αντίκτυπο για τη δημοκρατία, την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.

Είναι επομένως αναγκαία είναι η αναγνώριση των φόνων αυτών ως εγκλήματα μίσους με σεξιστικά κίνητρα,η  Πλήρης εφαρμογή της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης (ν.4531/2018), η αναβάθμιση και μονιμότητα των Συμβουλευτικών Κέντρων, των Ξενώνων φιλοξενίας και της Γραμμής  SOS 15900 για τη στήριξη των γυναικών (ν.4604/2019, την Εφαρμογή μέτρων  για την προώθηση της ισότητας των φύλων στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, και η αναπαραγωγή των στερεοτύπων και του σεξισμού από τα ΜΜΕ.

Είναι επίσης απαραίτητο η χώρα μας να συνταχθεί με την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου να συμπεριληφθεί η βία με βάση το φύλο ως έγκλημα στο ευρωπαϊκό δίκαιο και  να θεσπιστεί  μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή οδηγία για  την καταπολέμηση της έμφυλης βίας».