Καίτη Καρβούνη-Γκατζή: Manius Curius Dentatus, παράδειγμα προς μίμηση

184

Ο Manius Curius Dentatus, 4oς-3ος αι. π.Χ, ύπατος της Ρώμης για τρεις θητείες, έμεινε στην ιστορία όχι μόνο για τα κατορθώματά του- τερματισμός των Σαμνιτικών Πολέμων, νίκη κατά του Πύρρου- αλλά και για το ήθος του.

Υπήρξε παράδειγμα άρχοντα. Εκτελούσε τα καθήκοντά του με γνώμονα το κοινό συμφέρον και όχι το ίδιον όφελος. Υπήρξε στη ζωή του αδέκαστος, αχρημάτιστος, αδιάφθορος. Οι προσπάθειες δωροδοκίας προς το πρόσωπό του έπεφταν στο κενό.

Ο Κάτων ο Πρεσβύτερος μιλά με θαυμασμό για την προσωπικότητα του: Όταν αντιπροσωπεία Σαμνιτών τον επισκέφτηκε με σκοπό τη δωροδοκία, εξεπλάγη από το θεάμα που αντίκρισε! Ο Μάνιος Κούριος καθόταν σε ένα ξύλινο σκαμνί, μπροστά σε ξύλινο τραπέζι κι έτρωγε από ξύλινο πιάτο γογγύλια που έψηνε στη φωτιά. Και η δήλωσή του δεν τους άφησε περιθώρια δωροδοκίας: «…ο Μάνιος Κούριος προτιμάει να εξουσιάζει τους πλούσιους παρά να γίνει ο ίδιος πλούσιος…να θυμάστε ούτε στη μάχη γίνεται να νικηθώ, ούτε και με χρήματα να διαφθαρώ…»

Το ήθος του υπάτου εξέφραζε τα πρότυπα της κοινωνικής ηθικής της εποχής του. Πρότυπα που δεν είχαν καμιά σχέση με τον εύκολο πλουτισμό και την υλιστική προσέγγιση, «θεοποίηση», των πραγμάτων. Ήταν η εποχή της ακμής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και των μεγάλων έργων. Σαν έκλεισε αυτός ο κύκλος προόδου, αργότερα, επήλθε ο παρακμιακός ξεπεσμός…Τότε στη γενικευμένη ηθική, κοινωνική, οικονομική κρίση και τα πρότυπα των αρχόντων πέρασαν στην αντιπέρα όχθη!

Σημ. Το παρωνύμιο ( παρατσούκλι) Dentatus ( =δοντιάρης) κατά τον Πλίνιο του δόθηκε, γιατί γεννήθηκε με δόντια! Έμαθε όμως να «τρώει» τίμια, όπως πρέπει στους έντιμους ανθρώπους.

Καίτη Καρβούνη-Γκατζή
Φιλόλογος/Λογοτέχνης.

Ο πίνακας απεικονίζει τον Μάνιο Κούριο να αποποιοείται τη δωροδοκία των Σαμνιτών. Είναι έργο του Jacopo Amigoni (1682-1752)