Κώστας Ευαγγελινός: Σημαντική για τον προσυμβατικό έλεγχο δημοσίων συμβάσεων η διατύπωση ενστάσεων στα πρακτικά των οργάνων

117

Ο έλεγχος νομιμότητας των δημοσίων συμβάσεων πριν από τη σύναψή τους από το ΕλΣ είναι κατοχυρωμένος συνταγματικά (άρθρο 98), αφού εκτιμήθηκε από τον συνταγματικό νομοθέτη ότι ο έλεγχος αυτός ικανοποιεί την έντονη ανάγκη διαφάνειας στην οικονομική λειτουργία του κράτους. Μάλιστα οι αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για υποθέσεις ελέγχου δαπανών και συμβάσεων δεν υπόκεινται στον έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Σύμφωνα με το νόμο 4700/2020 υπαγωγή  προσυμβατικός έλεγχος  από διενεργείται στις κάτωθι περιπτώσεις:

1. Στις συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, καθώς και στις συμβάσεις αγοράς ακινήτων, που συνάπτονται από το Δημόσιο, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά τους πρόσωπα, τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τις δημόσιες επιχειρήσεις ή οργανισμούς, η προϋπολογιζόμενη δαπάνη των οποίων υπερβαίνει το ποσό του ενός εκατομμυρίου (1.000.000,00) ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του φόρου προστιθέμενης αξίας, διενεργείται υποχρεωτικά έλεγχος νομιμότητας, πριν από τη σύναψή τους από Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

2. Στις συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, καθώς και στις συμβάσεις αγοράς ακινήτων, που συνάπτονται από το Δημόσιο, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τα νομικά τους πρόσωπα, καθώς και τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, η προϋπολογιζόμενη δαπάνη των οποίων υπερβαίνει το ποσό των τριακοσίων χιλιάδων (300.000,00) ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του φόρου προστιθέμενης αξίας, και μέχρι το όριο της παρ. 1, διενεργείται υποχρεωτικά έλεγχος νομιμότητας πριν από τη σύναψή τους από τον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου που είναι αρμόδιος για τον κατασταλτικό έλεγχο των λογαριασμών των υπηρεσιών ή φορέων αυτών.

Αν δεν διενεργηθεί ο έλεγχος που προβλέπεται στο νόμο, η σύμβαση που συνάπτεται είναι άκυρη.

H κ. Γεωργία Μαραγκού Αντιπρόεδρος Ελεγκτικού Συνεδρίου σε εισήγησή της στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών την 26.6.2017   με θέμα «Έλεγχος νομιμότητας των δημοσίων συμβάσεων πριν από τη σύναψή τους (προσυμβατικός έλεγχος) Επίκαιρα ζητήματα από την πρόσφατη νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου» αναφέρει χαρακτηριστικά για την έκταση του ελέγχου.

Ο έλεγχος εκτείνεται μεν επί του συνόλου των πράξεων που συνθέτουν τη διαδικασία επιλογής του αναδόχου και καταλήγουν στην προς υπογραφή σύμβαση, πλην όμως επικεντρώνεται στα ζητήματα εκείνα που είτε τέθηκαν από τη Διοίκηση είτε αποτέλεσαν αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ μελών επιτροπών του διαγωνισμού ή περιεχόμενο υποβληθεισών ενστάσεων ή προσφυγών.

Ο έλεγχος νομιμότητας των δημοσίων συμβάσεων μπορεί να οδηγήσει σε διατύπωση αρνητικής κρίσης του Κλιμακίου μόνον στην περίπτωση που διαπιστωθούν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες των διοικητικών πράξεων της διαδικασίας και του σχεδίου της συμβάσεως.

Είναι δε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες εκείνες, με τις οποίες νοθεύεται ο ελεύθερος ανταγωνισμός και η διαφάνεια της όλης διαδικασίας ή δεν διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον και η προστασία του περιβάλλοντος.

Από τα ανωτέρω καταδεικνύεται η σημασία της διατύπωσης τυχόν αντιρρήσεων στα πρακτικά των διάφορων οργάνων του δημοσίου και των φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα, που εμπλέκονται σε μία διαγωνιστική διαδικασία, έτσι ώστε να γίνουν αντικείμενο διερεύνησης από τον προσυμβατικό έλεγχο και για να γίνει αυτό πρέπει  η διαφορετική μειοψηφούσα  άποψη να είναι ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ

*Το άρθρο είχε δημοσιευθεί 22/7 στο  evangelinoscostas.wordpress.com