Βασίλης Αλεξάκης: Επιπλέω σε ένα πέλαγος από λέξεις

68

 

” Στον αριστερό τοίχο έχω κρεμάσει την φωτογραφία του πατέρα μου. Ακριβώς από κάτω υπάρχει ένα ξύλινο λουστραρισμένο ράφι που θα το αναγνώριζες αμέσως γιατί προέρχεται από το σπίτι της Νέας Φιλαδέλφειας”.

” Στον τοίχο του βάθους, δεξιά από το παράθυρο και πάνω από την πλάτη του κρεβατιού, βλέπω τη δική σου φωτογραφία. Και το κρεβάτι αυτό προέρχεται από την Νέα Φιλαδέλφεια. Είναι το μόνο που κράτησα.”

Έτσι απλά αποτυπώνει ο Βασίλης Αλεξάκης την νοσταλγία του για τα εφηβικά του χρόνια στην Νέα Φιλαδέλφεια, στο βιβλίο του με τον ανατρεπτικό τίτλο ” Θα σε ξεχνάω κάθε μέρα ” που είναι αφιερωμένο στην μητέρα του. Στην γυναίκα που ήξερε την τέχνη να ακούει χωρίς να μιλάει πολύ. Φοβερή τέχνη, έλεγε..

Το σπίτι της οδού Αλκιβιάδου σήμερα

Στο γεμάτο βιβλία και θεατρικές αφίσες σπίτι της οδού Αλκιβιάδου, ακόμη και η εσωτερική σκάλα, τα δωμάτια, το μπάνιο, ήταν βιβλιοθήκες. Στο δίπατο σπίτι ο έφηβος Αλεξάκης, είχε βρει τη γωνιά του και ρουφούσε τις λέξεις μαζί με τον καπνό του, ενώ από παιδί ετοίμαζε βιβλιαράκια, σχεδίαζε το εξώφυλλο, έβαζε τίτλους. Στα δώδεκα χρόνια του είχε αποφασίσει ότι θα γινόταν συγγραφέας.

Ο πατέρας του, Γιάννης, ήταν απόφοιτος του Θεάτρου Τέχνης του Κουν, διετέλεσε Διευθυντής της Ερασιτεχνικής Σκηνής του Θεάτρου, ενώ είχε δημιουργήσει και την δική του ερασιτεχνική σκηνή. Ωραίες φιγούρες και οι δυο του γονείς με την αστική ευγένεια και την κουλτούρα που τους διέκρινε από την εποχή και την γειτονιά. Στη γειτονιά του 1958, γεμάτη εσωτερικούς μετανάστες που πάλευαν για το μεροκάματο, οι θεατρικές φιγούρες μοιάζανε αλλόκοτες.

Άλσος της Ν. Φιλαδέλφειας – Σεπτέμβριος 1961, παραμονή της αναχώρησης του Β. Αλεξάκη στη Γαλλία για σπουδές, 3 μήνες πριν κλείσει τα 18 του χρόνια. Στη φωτογραφία (δεξιά ο Β. Αλεξάκης), μαζί με συμμαθητές του στη Λεόντειο

Ο Βασίλης φοίτησε στην Λεόντειο με συμμαθητές τον Βαγγέλη Παπαθανασίου και τον Λουκιανό Κηλαηδόνη. Πήρε υποτροφία στα 17 του χρόνια για να σπουδάσει δημοσιογραφία στην Lille της Γαλλίας. Τρεις μέρες ταξίδευε με το καράβι από τον Πειραιά και η έλλειψη ακόμη και του τηλεφώνου για να επικοινωνήσει με την οικογένεια σημάδεψαν αρνητικά την παραμονή του.

Τρία χρόνια αργότερα ήρθε στην Ελλάδα και εκπλήρωσε την στρατιωτική του θητεία. Υπηρέτησε στην Τηλεόραση των Ενόπλων Δυνάμεων. Την  ιστορία του στον στρατό διηγήθηκε εν μέρει ο Νίκος Περάκης στη Λούφα και Παραλλαγή. Στην ταινία τον ρόλο του τύπου με την γραφομηχανή και την ξένη γκόμενα, ενσάρκωσε ο Γιάννης Χατζηγιάννης.  

Το 1968 έφυγε πάλι στο Παρίσι, όταν η Δικτατορία εδραιώθηκε στην χώρα μας ενώ στην γαλλική επικράτεια ο Μάης του ’68 άφηνε το δυνατό του αποτύπωμα.

Άρχισε να γράφει μυθιστορήματα στην Γαλλική γλώσσα και μερικές φορές αισθανόταν προδότης που δεν ήθελε να γράψει ελληνικά. Το ελληνικό πληκτρολόγιο της γραφομηχανής, μου έφερνε μελαγχολία, όταν πρωτοεγκαταστάθηκα στο Παρίσι. “Μου ήταν αδύνατο να σκεφτώ να γράψω στα ελληνικά και τα βιβλία μου να δημοσιευτούν στην Ελλάδα την περίοδο της χούντας“, έλεγε.

Πέρασαν έτσι αρκετά χρόνια, μέχρι το 1982 ,όταν έγραψε για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα. Ήταν το Τάλγκο που το 1984 έγινε ταινία με τον τίτλο ” Ξαφνικός έρωτας“, του Γιώργου Τσεμπερόπουλου.

Επίμονος θαυμαστής των ελληνικών λέξεων έλεγε : Η Ελληνική γλώσσα αξίζει περισσότερο από την Ακρόπολη.

Η τεράστια συγγραφική του δραστηριότητα και στις δυο γλώσσες ξεκίνησε με την φράση ” Παντρεύτηκα την ιστορία, το παραμύθι”, αντλώντας στοιχεία και από τους δυο πολιτισμούς. Δημοσιογράφος της εφημερίδας Le Monde des livres επί 20 χρόνια, με δοκίμια και κριτικές τιμήθηκε το 2007 από την Γαλλική Ακαδημία η οποία του απένειμε το Μεγάλο βιβλίο Μυθιστορήματος. Τιμήθηκε, επίσης στη Γαλλία με τα βραβεία Albert Camus , Alexandre Vialatte, Medicis.

 

Πολυτάλαντος και ανήσυχος, σκηνοθέτησε ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους όπως ” Οι Αθηναίοι” με τον Αντώνη Καφετζόπουλο, και έγραψε το σενάριο της ” Ελεύθερης Κατάδυσης” του Γιώργου Πανουσόπουλου και μαζί με τον Γιώργο Τσεμπερόπουλο το ” Άντε Γεια”.

Σπουδαία βιβλία του, Τάλγκο, 1989, Το κλαρινέτο 2015, Η Πρώτη λέξη 2011, Παρίσι-Αθήνα 1989, Η μητρική γλώσσα 2001, Γιατί κλαις 2017,  μ.Χ. 2007, Πριν 1994, Μη με λες Φωφώ 2008,κ.α.

 

 

Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορήσει στην Γερμανία, την Ιταλία, την Ρωσία, την Τουρκία, την Αρμενία, τις ΗΠΑ, Το Ισραήλ, την Ισπανία.

Το 2017 έγινε επίτιμος διδάκτορας στο Τμήμα Γαλλικής γλώσσας και Φιλολογίας του Ε.Κ.ΠΑ. 

Ο Βασίλης Αλεξάκης γεννήθηκε στην Αθήνα τα Χριστούγεννα του 1943 και έφυγε στα 77 του χρόνια στις 11 Γενάρη του 2021 μετά από μάχη με τον καρκίνο. Μας χάρισε τον δικό του αυθύπαρκτο πέλαγος φτιαγμένο από λέξεις και σκίτσα. Άφησε με την συγγραφή του το ανοικτό, ευαίσθητο και χιουμοριστικό βλέμμα του για τον κόσμο.